{"id":1554,"date":"2024-06-24T23:38:58","date_gmt":"2024-06-24T21:38:58","guid":{"rendered":"https:\/\/global-metodi.com\/?p=1554"},"modified":"2026-01-08T12:29:33","modified_gmt":"2026-01-08T11:29:33","slug":"motywacja-dlaczego-czasem-nie-dziala-i-co-zrobic-zeby-bylo-inaczej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/global-metodi.com\/en\/2024\/06\/24\/motywacja-dlaczego-czasem-nie-dziala-i-co-zrobic-zeby-bylo-inaczej\/","title":{"rendered":"Motivation - why sometimes it doesn't work and what to do to make it different?"},"content":{"rendered":"

O motywacji\u00a0 napisano i powiedziano ju\u017c bardzo du\u017co.<\/span><\/p>\n

Tu zastanowimy si\u0119 dlaczego, mimo dobrych plan\u00f3w i najszerszych ch\u0119ci nie udaje si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 cel\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dlaczego czasem po fali entuzjazmu, nadchodzi spadek i stagnacja.<\/span><\/p>\n

Co warto wiedzie\u0107 o\u00a0 motywacji i\u00a0 co na ni\u0105 wp\u0142ywa? <\/strong><\/span><\/h5>\n

Piramida potrzeb Maslowa<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Zgodnie z\u00a0piramid\u0105 potrzeb Maslowa<\/strong>\u00a0najwa\u017cniejsze dla cz\u0142owieka s\u0105 potrzeby fizjologiczne, czyli te, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z funkcjonowaniem jego organizmu. Jako potrzeby pierwotne pozwalaj\u0105 cz\u0142owiekowi przetrwa\u0107 w \u015brodowisku. Potrzeby biologiczne to nie tylko oddychanie czy jedzenie, ale r\u00f3wnie\u017c sen, kt\u00f3ry \u00a0regeneruje nasz organizm, a tak\u017ce potrzeba rozmna\u017cania si\u0119, czy po prostu godziwe warunki bytowe. Je\u015bli te kardynalne potrzeby nie b\u0119d\u0105 zaspokojone, \u00a0nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o\u00a0 zaspokojeniu kolejnych jak potrzeba bezpiecze\u0144stwa. W dzisiejszych czasach jest uto\u017csamiana g\u0142\u00f3wnie z bezpiecze\u0144stwem jakie daje sta\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o dochodu: praca, stabilna sytuacja finansowa i mieszkaniowa.<\/p>\n

Kolejna potrzeba to przynale\u017cno\u015b\u0107 i akceptacja. To przyjaciele, znajomi, koledzy z pracy- czyli poziom relacji, kt\u00f3re dzi\u015b mocno szwankuj\u0105. Brak akceptacji mo\u017ce skutecznie przeszkodzi\u0107 w budowaniu poczucia w\u0142asnej warto\u015bci jak\u0105 reprezentuje m.in. poziom uznania- czyli silna potrzeba dowarto\u015bciowania przez innych. Na ko\u0144cu piramidy uplasowa\u0142a si\u0119 potrzeba samorealizacji i rozwoju. Wed\u0142ug Maslowa jest ona mo\u017cliwa tylko po osi\u0105gni\u0119ciu stabilizacji we wszystkich poprzednich.<\/p>\n

Piramida potrzeb Maslowa \u015bwietnie t\u0142umaczy niepowodzenia niekt\u00f3rych system\u00f3w motywacyjnych funkcjonuj\u0105cych w organizacjach, gdy stawia si\u0119 na rozw\u00f3j pracownik\u00f3w poprzez liczne szkolenia i wy\u015brubowane cele, \u00a0tym samym wyp\u0142acaj\u0105c bardzo niskie wynagrodzenia, lub sytuacje w kt\u00f3rych podwy\u017csza si\u0119 poprzeczk\u0119 ( rozw\u00f3j), nie okazuj\u0105c uznania dla pracy i zaanga\u017cowania pracownik\u00f3w.<\/p>\n

Nie mo\u017cna liczy\u0107 na sukces w osi\u0105gnieciu cel\u00f3w gdy brakuje zasob\u00f3w biologicznych ( np. brak snu przyczyn\u0105 oblanego egzaminu, lub s\u0142abej prezentacji w pracy), albo te\u017c s\u0142abych wynikach w nauce dziecka kt\u00f3re wychowuje si\u0119 w rodzinie alkoholika ( nie zapewniona potrzeba poczucia bezpiecze\u0144stwa)<\/p>\n

 <\/p>\n

Je\u015bli zatem co\u015b nie dzia\u0142a, warto zastanowi\u0107 si\u0119 czy nie wyst\u0119puje deficyt w zaspokojeniu potrzeby ni\u017cszego rz\u0119du.<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Motywacja OD i DO- czyli motywacja wewn\u0119trzna i zewn\u0119trzna<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Motywacja “do” odnosi si\u0119 do dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re podejmujemy z w\u0142asnej woli, poniewa\u017c s\u0105 one dla nas satysfakcjonuj\u0105ce, interesuj\u0105ce lub zgodne z naszymi warto\u015bciami i celami. To motywacja, kt\u00f3ra pochodzi z wn\u0119trza nas i nie jest zwi\u0105zana z nagrodami zewn\u0119trznymi. Przyk\u0142ady motywacji “do” to:<\/p>\n

    \n
  • Nauka nowego j\u0119zyka, poniewa\u017c sprawia to rado\u015b\u0107.<\/li>\n
  • \u0106wiczenia fizyczne, poniewa\u017c czujemy si\u0119 po nich lepiej.<\/li>\n
  • Realizacja projektu, kt\u00f3ry jest zgodny z naszymi pasjami i zainteresowaniami.<\/li>\n<\/ul>\n

    Motywacja “od” (motywacja zewn\u0119trzna)<\/strong><\/p>\n

    Motywacja “od” odnosi si\u0119 do dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re podejmujemy w celu unikni\u0119cia negatywnych konsekwencji, kar lub nieprzyjemnych sytuacji. Jest to motywacja oparta na strachu, presji lub przymusie zewn\u0119trznym. Przyk\u0142ady motywacji “od” to:<\/p>\n

      \n
    • Praca nad zadaniem, aby unikn\u0105\u0107 krytyki od szefa.<\/li>\n
    • Nauka do egzaminu, aby nie obla\u0107 przedmiotu.<\/li>\n
    • Sprz\u0105tanie domu, aby unikn\u0105\u0107 k\u0142\u00f3tni z wsp\u00f3\u0142lokatorem.<\/li>\n<\/ul>\n

      R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy motywacj\u0105 “do” a motywacj\u0105 “od”<\/strong><\/p>\n

        \n
      • \u0179r\u00f3d\u0142o motywacji<\/strong>: Motywacja “do” pochodzi z wn\u0119trza, podczas gdy motywacja “od” jest zwi\u0105zana z czynnikami zewn\u0119trznymi.<\/li>\n
      • Kierunek dzia\u0142ania<\/strong>: Motywacja “do” jest pozytywna i prowadzi do dzia\u0142ania, kt\u00f3re sprawia nam rado\u015b\u0107 lub satysfakcj\u0119. Motywacja “od” jest negatywna i zwi\u0105zana z unikaniem nieprzyjemno\u015bci.<\/li>\n
      • Trwa\u0142o\u015b\u0107<\/strong>: Motywacja “do” jest zazwyczaj bardziej trwa\u0142a, poniewa\u017c jest zwi\u0105zana z naszymi wewn\u0119trznymi warto\u015bciami i celami. Motywacja “od” mo\u017ce by\u0107 mniej trwa\u0142a, poniewa\u017c opiera si\u0119 na zewn\u0119trznych presjach, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n

        R\u00f3\u017cnice w motywacji OD i DO \u015bwietnie obrazuje poni\u017cszy rysunek:<\/p>\n

        \"\"<\/p>\n

        Od lat uznawano \u017ce korzystniej dzia\u0142a na ludzi motywacja DO, czyli np. obietnica premii po zrealizowaniu jakiego\u015b zadania, lub obietnica zakupu trampoliny, po otrzymaniu \u015bwiadectwa z paskiem. Tymczasem wyniki bada\u0144 naukowych jednoznacznie pokaza\u0142y \u017ce bardziej motywuje nas perspektywa utraty tego co ju\u017c mamy ( np. je\u015bli nie osi\u0105gniemy zaplanowanego poziomu sprzeda\u017cy zostaniemy zwolnieni z pracy).<\/p>\n

         <\/p>\n

        Warto zadawa\u0107 sobie zatem pytanie: co stracimy je\u015bli tego nie zrobimy, ni\u017c co zyskamy.<\/span><\/strong><\/p>\n

         <\/p>\n

        Wp\u0142yw dopaminy na motywacj\u0119. Jaki jest jej zwi\u0105zek z motywacj\u0105?<\/strong><\/span><\/p>\n

        Dopamina odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w kontroli procesu motywacji \u2013 w uczeniu si\u0119, jakie rzeczy na \u015bwiecie s\u0105 dobre, a co z\u0142e, oraz w wybieraniu dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re pozwol\u0105 uzyska\u0107 dobre rzeczy i unikn\u0105\u0107 z\u0142ych. Przekazywana jest przez neurony dopaminy w dw\u00f3ch trybach: \u201etonicznym\u201d i \u201efazowym\u201d<\/p>\n

        \"\"<\/p>\n

        W trybie tonicznym neurony odpowiedzialne za produkcj\u0119 dopaminy utrzymuj\u0105 sta\u0142y jej poziom ( taka sytuacja jest dla nas oboj\u0119tna, ani nas nie motywuje, ani nie zniech\u0119ca)<\/p>\n

        W trybie fazowym neurony dopaminy gwa\u0142townie zwi\u0119kszaj\u0105 lub zmniejszaj\u0105 jej ilo\u015b\u0107, \u00a0zjawisko znane jest jako wybuch lub wyrzut dopaminowy. Taki stan to sygna\u0142 dla naszego organizmu \u017ce nagroda jest atrakcyjna lub nie, co umacnia nas w postanowieniu lub rujnuje motywacj\u0119.<\/p>\n

        Rodzaj nagrody ( jak bardzo jest atrakcyjna i czy si\u0119 jej spodziewamy) ma wp\u0142yw na si\u0142\u0119 wybuchu dopaminy. I tak brak nagrody, lub nagroda s\u0142absza ni\u017c si\u0119 spodziewali\u015bmy, powoduje spadek motywacji,\u00a0 atrakcyjna nagroda wp\u0142ywa na intensywno\u015b\u0107 wyrzutu dopaminy ( \u00a0silny wybuch dopaminy \u0142\u0105czy wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 neuron\u00f3w, co wzmacnia plastyczno\u015b\u0107 synaptyczn\u0105, czyli \u00a0zachowanie utrwala si\u0119)<\/p>\n

        W jaki spos\u00f3b neurony dopaminowe ucz\u0105 si\u0119 przewidywania nagrody?<\/p>\n

        Klasyczne teorie sugeruj\u0105, \u017ce przewidywania nagr\u00f3d uczymy si\u0119 poprzez stopniowy proces wzmacniania, czyli nagroda powinna by\u0107 atrakcyjna i dodatkowo powt\u00f3rzy\u0107 si\u0119.<\/p>\n

         <\/p>\n

        Co ma wp\u0142yw na motywacj\u0119?<\/strong><\/span><\/h5>\n
          \n
        • Nagroda aby nas motywowa\u0142a powinna by\u0107 atrakcyjna i nast\u0119powa\u0107 tak szybko jak to tylko mo\u017cliwe. Warto\u00a0 wyznacza\u0107 sobie nagrody po\u015brednie, lub dzieli\u0107 zadania na mniejsze cz\u0119\u015bci i ka\u017cd\u0105 z tych cz\u0119\u015bci\u00a0 nagradza\u0107.<\/span><\/li>\n
        • Apetyt na nagrod\u0119 ro\u015bnie w miar\u0119 jedzenia, to oznacza \u017ce b\u0119dziemy chcieli otrzymywa\u0107 coraz atrakcyjniejsz\u0105 nagrod\u0119 ( cz\u0119\u015bciej i wi\u0119cej)<\/span><\/li>\n
        • Nale\u017cy zadba\u0107 o potrzeby ni\u017cszego rz\u0119du i upewni\u0107 si\u0119 \u017ce zosta\u0142y w znacz\u0105cym stopniu zaspokojone, a ich brak nie uniemo\u017cliwia nam realizacj\u0119 cel\u00f3w wy\u017cszego rz\u0119du<\/span><\/li>\n
        • Bardziej motywuj\u0105co dzia\u0142a na nas perspektywa utraty tego co ju\u017c mamy, ni\u017c obietnica nagrody. Jest to tzw. motywacja OD.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n